Μια ευνοϊκή εξέλιξη αναμένεται να δώσει ανάσα σε ένα μεγάλο αριθμό φορολογουμένων που βρίσκονται αντιμέτωποι με τη φορολογική αρχή λόγω εκπρόθεσμης υποβολής των δηλώσεών τους. Συγκεκριμένα, η διάταξη νόμου προβλέπει την απαλλαγή από πρόστιμα για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η φορολογική αρχή, μέσω των συστηματικών διασταυρώσεων που διενεργεί, έχει εντοπίσει συχνά περιπτώσεις φορολογουμένων που είτε αμελούν να υποβάλουν εγκαίρως τη φορολογική τους δήλωση, είτε την υποβάλλουν με σημαντική χρονική υστέρηση. Η νέα ρύθμιση έρχεται να καλύψει ακριβώς αυτούς τους πολίτες, εφόσον από την εκκαθάριση της δήλωσης δεν προκύπτει κάποιο ποσό φόρου προς καταβολή, ή αν το ποσό αυτό είναι εξαιρετικά μικρό, κρινόμενο δε ως αμελητέο για την είσπραξη από το δημόσιο. Η πρόθεση είναι η απλοποίηση της διαδικασίας και η αποφυγή δυσβάστακτων κυρώσεων για περιπτώσεις που δεν δημιουργούν σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποτελεί μία προσπάθεια εκσυγχρονισμού και απλοποίησης της φορολογικής διαδικασίας, αναγνωρίζοντας ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου η εκπρόθεσμη υποβολή δεν οφείλεται σε πρόθεση φοροαποφυγής ή ουσιαστικής παράβασης, αλλά ενδεχομένως σε αμέλεια, εξοικείωση με την τελική προθεσμία ή απλώς μια μικρή χρονική υπέρβαση. Η ΑΑΔΕ, με την πάγια πρακτική της να ελέγχει σχολαστικά τις μη υποβληθείσες ή εκπρόθεσμα υποβληθείσες δηλώσεις, εντόπισε την ανάγκη για μια πιο ευέλικτη αντιμετώπιση. Επιπλέον, η ύπαρξη αμελητέου φορολογικού ποσού ή η απουσία του, καθιστά την επιβολή προστίμου αχρείαστη και γραφειοκρατική. Έτσι, η νέα νομοθετική ρύθμιση δεν στοχεύει στην κατάργηση της υποχρέωσης υποβολής, αλλά στην άμβλυνση των συνεπειών για συγκεκριμένες, κατά κύριο λόγο μη επιβαρυντικές, εκπρόθεσμες περιπτώσεις, προσφέροντας παράλληλα ένα κίνητρο για εναρμονισμό με τις φορολογικές υποχρεώσεις.
Η ευρεία εφαρμογή αυτής της διάταξης αναμένεται να επιφέρει σημαντική ανακούφιση, καθώς πολλοί είναι οι πολίτες που, είτε λόγω άγνοιας, είτε εξαιτίας απρόβλεπτων συνθηκών, βρίσκονται συχνά στην οριακή κατάσταση της εκπρόθεσμης υποβολής. Η Αρχή Δημοσίων Εσόδων, διαπιστώνοντας ότι σε αρκετές από αυτές τις περιπτώσεις δεν προκύπτει ουδέποτε κάποιο ποσό φόρου που να οφείλεται στο κράτος, ή το οφειλόμενο ποσό είναι πραγματικά ασήμαντο, αντιλαμβάνεται την αναγκαιότητα να μην επιβαρύνεται ο φορολογούμενος με επιπλέον κυρώσεις. Η ουσία της ρύθμισης είναι να επικεντρωθεί η φορολογική αρχή στους πραγματικά ενδιαφερόμενους φορολογούμενους, όπου η παράβαση της εκπρόθεσμης υποβολής συνεπάγεται άμεσα ή έμμεσα οικονομική επίπτωση για το δημόσιο. Επομένως, όσοι φορολογούμενοι, παρά την εκπρόθεσμη ενέργεια, δεν έχουν καμία οικονομική οφειλή ή έχουν μια ελάχιστη, θα επωφεληθούν άμεσα από την κατάργηση των σχετικών προστίμων, απλοποιώντας περαιτέρω τη σχέση τους με τη φορολογική διοίκηση.
Η απόφαση αυτή της κυβέρνησης, η οποία υλοποιείται από την ΑΑΔΕ, επιβεβαιώνει μια προσπάθεια εξορθολογισμού του φορολογικού συστήματος, δίνοντας έμφαση στην ανταποδοτικότητα των κυρώσεων. Ειδικότερα, όταν ένας φορολογούμενος, έχοντας καθυστερήσει την υποβολή της δήλωσής του, δεν προκαλεί καμία οικονομική επιβάρυνση στο κράτος, η επιβολή ενός προστίμου θα φάνταζε δυσανάλογη και άνευ ουσίας. Η ΑΑΔΕ, μέσω της εμπεριστατωμένης ανάλυσης των δεδομένων, έχει τη δυνατότητα να διακρίνει αυτή την κατηγορία των εκπρόθεσμων δηλώσεων, όπου η μη υποβολή εμπρόθεσμα δεν οδήγησε σε ζημία για το δημόσιο ταμείο. Η νέα αυτή ευχέρεια, επομένως, αφορά αποκλειστικά παλαιότερες ή και πιο πρόσφατες εκπρόθεσμες δηλώσεις, όπου η εκκαθάριση έδειξε ότι δεν υπάρχει ή υπάρχει ελάχιστος φόρος να καταβληθεί, προάγοντας έτσι την καλή πίστη και την ουσιαστική συμμόρφωση, αντί της άγονης γραφειοκρατίας.
Αναλυτικότερα, η ρύθμιση αυτή έρχεται να καλύψει ένα κενό και να αντιμετωπίσει ένα συχνό φαινόμενο. Πολλές φορές, οι φορολογούμενοι, είτε λόγω απλής αμέλειας, είτε λόγω πολυάσχολης καθημερινότητας, είτε τέλος, διότι η τελική ημερομηνία έχει ξεπεραστεί για λίγες ημέρες, προσέρχονται να υποβάλουν τη δήλωσή τους εκπρόθεσμα. Στην περίπτωση, δε, που από την εκκαθάρισή της δεν προκύπτει κάποιο οφειλόμενο ποσό φόρου, ή το οφειλόμενο ποσό είναι ασήμαντο, το λογικό είναι να μην επιβάλλονται πλέον τα πρόστιμα που προέβλεπε ο νόμος. Η ΑΑΔΕ, μέσω των αυτομάτων συστημάτων διασταύρωσης, εντοπίζει κατά κόρον τέτοιες περιπτώσεις και η νέα αυτή διάταξη της δίνει τη δυνατότητα να «σβήνει» άμεσα τα πρόστιμα, προσφέροντας μια πρακτική λύση και αποφεύγοντας την περαιτέρω γραφειοκρατική ταλαιπωρία για τους πολίτες. Αυτή η εξέλιξη σηματοδοτεί μια πιο σύγχρονη και ανθρωποκεντρική προσέγγιση στην επιβολή φορολογικών κυρώσεων.
About the Author
