
Σε μια κρίσιμη στιγμή για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, η Ελλάδα, η Κύπρος, η Ιταλία και η Μάλτα, τέσσερις από τις χώρες που αισθάνονται περισσότερο την πίεση των προσφυγικών και μεταναστευτικών ρευμάτων, προχώρησαν σε μια σημαντική κοινή διακήρυξη. Η ανακοίνωση αυτή εκδόθηκε με αφορμή τη διεξαγωγή του Europe Gulf Forum, δίνοντας έμφαση στην αναγκαιότητα για μια κοινή και συντονισμένη ευρωπαϊκή προσέγγιση στο σύνθετο ζήτημα της παράτυπης μετανάστευσης. Οι τέσσερις χώρες, μέσω της κοινής τους φωνής, επιδιώκουν να ενισχύσουν το αίτημά τους για ουσιαστικές αλλαγές στην ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική, αναγνωρίζοντας την αυξανόμενη δυσκολία στη διαχείριση των αφίξεων και τις προκλήσεις που ανακύπτουν. Η ουσία της συμφωνίας επικεντρώνεται σε μια σειρά από αμοιβαίες δεσμεύσεις και αιτήματα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρώτον, τονίζεται η επιταγή για την ενίσχυση της συνεργασίας με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ρίζες του προβλήματος και να περιοριστούν οι παράνομες διελεύσεις.
Αυτό περιλαμβάνει την υποστήριξη σε προγράμματα ανάπτυξης, την καταπολέμηση των δικτύων διακίνησης ανθρώπων και την προώθηση αποτελεσματικών συμφωνιών επαναπροώθησης. Δεύτερον, οι τέσσερις χώρες ζητούν την αποτελεσματικότερη προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω της ενίσχυσης των συνοριοφυλάκων και της υιοθέτησης νέων τεχνολογικών εργαλείων για τον έλεγχο και την παρακολούθηση. Η ασφάλεια των συνόρων θεωρείται θεμελιώδης λίθος για μια βιώσιμη μεταναστευτική πολιτική. Επιπλέον, η κοινή δήλωση υπογραμμίζει την ανάγκη για την επαναξιολόγηση και την τυχόν αναθεώρηση των υφιστάμενων μηχανισμών αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών. Οι χώρες αυτές, που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, εκφράζουν την επιθυμία τους για μια πιο δίκαιη και αναλογική κατανομή της ευθύνης και των βαρών που συνεπάγεται η διαχείριση των προσφυγικών ροών. Ζητείται η ενεργοποίηση πιο αποτελεσματικών μηχανισμών μετεγκατάστασης και η παροχή ουσιαστικής οικονομικής και υλικοτεχνικής βοήθειας από την ΕΕ, ώστε να διασφαλιστεί η αξιοπρεπής υποδοχή και περίθαλψη όσων χρήζουν διεθνούς προστασίας, ενώ παράλληλα να επιτυγχάνεται η ταχεία επιστροφή σε όσους δεν πληρούν τις προϋποθέσεις.
Η παρουσία της Ελλάδας, της Κύπρου, της Ιταλίας και της Μάλτας στο Europe Gulf Forum, το οποίο εστιάζει στην κατάσταση ασφαλείας στη Μέση Ανατολή, δεν είναι τυχαία. Η γεωπολιτική θέση αυτών των χωρών τις καθιστά φυσικούς κόμβους και, κατ’ επέκταση, τις επιβαρύνει δυσανάλογα με τις συνέπειες των εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή. Η δήλωση αυτή αποτελεί μια ισχυρή έκκληση για δράση, με στόχο την ανάδειξη του μεταναστευτικού ως κορυφαίας προτεραιότητας στην ατζέντα της Ευρώπης, απαιτώντας άμεσα και αποφασιστικά μέτρα για τη διασφάλιση ελέγχου, ασφάλειας και ανθρωπιάς, σε μια περίοδο αυξημένων προκλήσεων και μελλοντικών αβεβαιοτήτων.
