Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή για τον ευρωπαϊκό νομικό πολιτισμό, η Ευρωπαία Εισαγγελέας Λάουρα Κοβέσι εξέφρασε έντονους προβληματισμούς σχετικά με το μέλλον της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO). Μέσω δηλώσεών της, η κ. Κοβέσι προειδοποίησε ότι ο θεσμός βρίσκεται αντιμέτωπος με το υπαρκτό σενάριο μιας «αθόρυβης εξόντωσης». Η διαπίστωση αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς προκύπτει από την καθημερινή εμπειρία της υπηρεσίας, η οποία, παρά το γεγονός ότι επιτελεί με προσήλωση το έργο της στην καταπολέμηση του οργανωμένου οικονομικού εγκλήματος και της διαφθοράς, έρχεται αντιμέτωπη με διαρκείς προσπάθειες υπονόμευσης. Η κεντρική θέση της Ευρωπαίας Εισαγγελέα είναι ότι η ίδια η επιτυχία της υπηρεσίας αποτελεί τον λόγο που ορισμένοι κύκλοι επιδιώκουν τον περιορισμό της δράσης της. Καθώς η EPPO αποκαλύπτει υποθέσεις μεγάλης κλίμακας που αφορούν τη διασπάθιση ευρωπαϊκών κονδυλίων, οι αντιδράσεις από πολιτικά και οικονομικά κέντρα εντείνονται.
Η κ. Κοβέσι κάνει λόγο για μια μεθοδευμένη προσπάθεια που δεν εκδηλώνεται μετωπικά, αλλά μέσω ενός «αθόρυβου» στρατηγικού περιορισμού, ο οποίος απειλεί να ακυρώσει στην πράξη την αποτελεσματικότητα ενός θεσμού που δημιουργήθηκε για να εγγυηθεί τη νομιμότητα και τη διαφάνεια σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή επικράτεια. Στο πλαίσιο αυτό, η διατήρηση της ανεξαρτησίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας αναδεικνύεται ως η κορυφαία πρόκληση για τη διαδοχή στην ηγεσία της υπηρεσίας. Η Λάουρα Κοβέσι τονίζει με νόημα ότι ο διάδοχός της δεν θα κληθεί μόνο να συνεχίσει το ανακριτικό έργο, αλλά θα επωμιστεί το δύσκολο καθήκον της προάσπισης των θεσμικών εγγυήσεων απέναντι σε συστημικές πιέσεις. Η αξιοπιστία του οργανισμού, που βασίζεται ακριβώς στην ικανότητά του να διενεργεί έρευνες χωρίς αποκλεισμούς, αποτελεί τον βασικό πυλώνα που πρέπει να προστατευθεί από κάθε απόπειρα εργαλειοποίησης ή αποδυνάμωσης των εξουσιών του από εθνικές ή ευρωπαϊκές αρχές.
Η προειδοποίηση της εισαγγελέα αντηχεί ως ένα καμπανάκι κινδύνου για τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, υπενθυμίζοντας ότι η δικαιοσύνη πρέπει να παραμένει απρόσβλητη από πολιτικά συμφέροντα. Η ανάγκη για έναν επικεφαλής με ακλόνητη προσήλωση στις αρχές του κράτους δικαίου γίνεται πιο επιτακτική από ποτέ. Καθώς οι προκλήσεις για την καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς στην Ευρώπη γίνονται ολοένα και πιο σύνθετες, η ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας θεωρείται από την κ. Κοβέσι μονόδρομος, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι κανείς δεν βρίσκεται πάνω από τον νόμο, ανεξάρτητα από την οικονομική ή πολιτική ισχύ του. Τελικά, το ζήτημα που θέτει η κ. Κοβέσι δεν αφορά μόνο τη λειτουργία μιας υπηρεσίας, αλλά την ίδια την ουσία της ευρωπαϊκής ενοποίησης και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς τους.
Αν η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αφεθεί να ατονήσει υπό το βάρος των εσωτερικών ή εξωτερικών πιέσεων, οι επιπτώσεις για τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος και την καταπολέμηση των εγκληματικών δικτύων θα είναι ολέθριες. Η στάση της εισαγγελέα αποτελεί μια έκκληση προς όλες τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να ενισχύσουν έμπρακτα την ανεξαρτησία ενός θεσμού που αποτελεί τη δικλίδα ασφαλείας για το κοινό ευρωπαϊκό μέλλον.
